کد خبر 103550
۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ - ۰۰:۰۰

یادداشت/ آمریکا و بحران گزینه در سوریه

آمریکا در عرصه‌های دیپلماتیک به سمت اتخاذ سیاست‌های مزورانه روی آورده و به عنوان مثال، در حالی که راهبرد تسلیح و تجهیز مخالفان سوریه را از دستور کار خارج نکرده، در عرصه‌های بین‌المللی بر پیدا کردن راهکارهای دیپلماتیک تاکید می‌کند.

به گزارش حیات، بحران کنونی سوریه از جنبه های استراتژیک محصول و نتیجه نوع نگاه و رویکردهای آمریکا به منطقه خاورمیانه است؛ چرا که حتی قبل از بحران کنونی، حکومت سوریه به عنوان یک چالش منطقه ای برای آمریکا مطرح و به همین دلیل به دنبال تغییر رژیم اسد بود.وقوع انقلاب های مردمی در برخی کشورهای منطقه به ویژه مصر، در ابتدا موجب سردرگمی آمریکا شد؛ اما به سرعت سعی کرد تا پیامدهای این تحولات را کنترل کند. با این وجود، انقلاب های عربی موجب تضعیف پایه های راهبرد آمریکا در منطقه شد. این امر موجب شد تا سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه حالت واکنشی بگیرد. به عبارت دیگر، قدرت آمریکا در خاورمیانه به پایین ترین حد خود پس از سقوط حکومت های هم پیمان در منطقه رسیده است.در این راستا، یکی از تصمیم هایی که آمریکا برای مدیریت جدید تحولات منطقه گرفته است، تضعیف جایگاه مخالفین منطقه ای به منظور جلوگیری از بهره برداری این کشورها از تحولات اخیر منطقه می باشد که دامن زدن به جنگ داخلی در سوریه در این چهارچوب صورت گرفت.در حالی که جنگ سوریه با اهداف مرحله ای «خرید زمان» برای احیای وضعیت غرب در منطقه و سپس «شکل دادن به خاورمیانه جدید» آغاز شد، اما تاکنون مقاومت حکومت سوریه مانع از تحقق راهبرد مزبور شده است. در واقع آن چه در بحران سوریه به وقوع پیوسته است آن است که هم گذشت زمان در بحران سوریه به زیان راهبردهای آمریکا شده و هم معادلات جدیدی در منطقه شکل گرفته که خاورمیانه مطلوب آمریکا بیشتر به یک سراب می ماند.بخشی از دلایلی که موجب شده است تا آمریکا نتواند نتایج دلخواه خود را در بحران سوریه کسب نماید عبارتند از:1-معارضین مسلح سوریه مجموعه ای بی ثبات و از هم گسیخته هستند.2-مخالفین منطقه ای سوریه فاقد انسجام رفتاری و فکری هستند.3-میان منافع غرب و منافع کشورهای منطقه در مخالفت کردن با حکومت اسد تضادها و شکاف ها افزایش یافته است.4-شالوده های حکومت اسد مستحکم تر شده اند.5-موافقین و هم پیمانان اسد مانند روسیه و ایران رفتارهای منسجم تر و راهبردی تری در حمایت از اسد در پیش گرفته اند.6-مخالفان مسلح و تروریست های داخل سوریه الزاما با راهبردهای منطقه ای آمریکا همسو و هماهنگ نیستند.و ...این در حالی است که تحولات ماه های اخیر سوریه در دو صحنه میدانی و سیاسی موجب تقویت ناامیدی در مخالفین مسلح داخل سوریه و معارضه خارج نشین شده است. ارتش سوریه به دلیل تعاملات خوبی که با کمیته های مردمی پیدا کرده، از اعتماد به نفس بیشتری برای پاکسازی مناطق مهم و استراتژیک برخوردار است. از طرف دیگر، بشار اسد روند تحولات سوریه را در جهت تقویت بیشتر جبهه مقاومت معرفی می کند.بنابراین اکنون این پرسش مطرح است که آمریکا در بحران سوریه به چه گزینه هایی مواجه است؟ در پاسخ به این پرسش، فرضیه ای که امروزه بر اساس برآوردهای میدانی و سیاسی بسیار قوت گرفته این است که آمریکا در سوریه با بحران گزینه مواجه است. برخی دلایلی که در اثبات فرضیه فوق الذکر قابل توجه می باشند عبارتند از:1-آمریکا اساسا فاقد قدرت لازم برای مداخله مستقیم در جنگ سوریه است.2-آمریکا هنوز نگران پیامدهای بحران سوریه است.3-طولانی شدن جنگ در داخل سوریه موجب شکل گیری معادلات جدید در منطقه شده است که الزاما هم سو با منافع آمریکا نیست و آمریکا از این مساله آگاه است.4- اعلام خط قرمز اوباما در قضیه سلاح های شیمیایی سوریه به اعتبار آمریکا لطمه زده است.و ...مجموعه عوامل فوق موجب شده است تا آمریکا در جنگ سوریه به هیچ عنوان خود را فعال مایشاء نبیند و به همین دلیل امروزه نمی توان با قطعیت گزینه مطلوب آمریکا در بحران سوریه را تعریف کرد. به عبارت دیگر، اگر چه به نظر می رسد در چهارچوب راهبرد ابهام، آمریکا تداوم جنگ در سوریه را به دلیل آن که موجب مشغول کردن مقاومت منطقه ای می شود سودمند می داند، اما قدرت ابتکار جبهه مقاومت در تولید فرصت های جدید تاکنون مانع از نتیجه گیری قطعی آمریکا در این خصوص شده است.بنابراین آمریکا در عرصه های سیاسی و دیپلماتیک به سمت اتخاذ سیاست های مزورانه روی آورده و به عنوان مثال، در حالی که راهبرد تسلیح و تجهیز مخالفین سوریه را از دستور کار خارج نکرده، در عرصه های بین المللی بر پیدا کردن راهکارهای دیپلماتیک تاکید می کند.در پایان، گزارش واقع بینانه ای که اخیرا توسط فارین پالسی با عنوان «باخت اوباما در سوریه» منتشر شده مورد یادآوری قرار می گیرد که در آن تاکید شده است:1-سوریه نمی تواند جای خوبی برای اوباما باشد.2-اوباما نمی خواهد کشورش را وارد یک جنگ جدید کند.3-آمریکا برای انجام هر کاری نیاز به حمایت چین و روسیه دارد.4-اوباما به دنبال راهی بهتر از درگیر شدن در موضوع سوریه است.نویسنده: رضا مومن زاده